Amaiur e o déficit democrático do Estado

O primeiro que se me ocorreu escreber onte na miña conta de twitter a respeito da non concesión de grupo parlamentar a Amaiur foi algo que coido non precisa de apenas demostración: a baixa calidade da democracia no Estado español. Mais a decisión -sustentada polos votos do PP, si, mas non contrarrestada nin por PSOE nin por CiU, que se abstiveron- ten tamén outras leituras, identicamente inquietantes. A primeira é a de que as elites dominantes no Estado non teñen ningunha vontade real de integración da nación basca nun Estado de novo tipo, plurinacional. Esas eleites dominantes axen como se o eleitorado basco non se tivese pronunciado con absoluta clareza o 20-N. Lembremos que en Euskadi PNV e Amaiur foron a primeira e a segunda forza políticas, respectivamente (Amaiur superou o PNV se engadimos tamén Nafarroa). Representan, portanto, e de forma lexítima a maioría social da nación basca. Unha maioría que pode ou non pode tornarse independentista, mais que claramente está a prol dunha opción autodeterminista (a autodeterminación, como sabemos, non necesariamente se declina en forma independentista). A decisión do PP de onte (non contestada, salientémolo, polo PSOE nin por unha CiU cuxa actuación cada día se torna máis incomprensíbel desde unha óptica nacionalista) revela que o Estado español aposta por unha xestión autoritaria e antidemocrática do conflito político secular que o enfrenta co pobo basco (e que para nada se resolve co desaparecimento de ETA).

A non concesión de grupo a Amaiur ten ademais efeitos colaterais absolutamente indesexábeis e, como apuntaba Fernando Onega nun artigo en La Voz de Galicia, vitimiza entre outros a Galiza. Negar o grupo parlamentar á esquerda soberanista basca equivale a desprazar os seus 7 deputados ao grupo mixto. Isto vai dificultar enormemente a operatividade dese grupo, no que está integrado a única forza política que ten o seu centro de decisión en Galiza, o Bloque Nacionalista Galego. Como consecuencia, o BNG terá máis difícil a súa actuación no Parlamento do Estado e, portanto, Galiza terá problemas para amplificar as súas demandas en Madrid (problemas que, estou convencido, Jorquera e Olaia minimizarán coa súa probada capacidade de traballo).

Rajoy anunciaba onte "medidas non gratas" para a maioría social do Estado español. Medidas que se coidou moi moito de explicitar na campaña. Iso en termos políticos é unha fraude, un engano masivo. Así é a democracia española: un pode chegar á presidencia do Goberno sen dicer en campaña o que vai facer unha vez acceda ao poder. Rajoy pediu un acto de fe: crede en min, aínda que non vos diga o que vou facer. A súa lexitimidade (tena do ponto de vista formal) non é racional, senón mística-irracional, a que nun rexime autoritario se outorga ao Xefe, ao caudillo. Nunha democracia non é tolerábel a non dación de contas, tanto previa (antes de asumir o goberno) como posterior (despois do exercicio do poder). Volto ao principio: temos unha democracia de baixa calidade e por iso é posíbel que Rajoy sexa presidente de forma irracional e por iso é posíbel que as elites dominantes neguen a Amaiur o grupo parlamentar e, de esguello, poñan paus nas rodas de Galiza no Parlamento do Estado.